اشاره ای به سیمای پیامبراعظم درقرآن مجید
214 بازدید
تاریخ ارائه : 1/22/2015 1:33:00 PM
موضوع: اخلاق و عرفان

سیمای پیامبراعظم حضرت محمّد صلی الله علیه وآله درقرآن

سوره ضحی سوره‌ای است که به ویژگی‌های حضرت محمد(ص) قبل از تولد و بعثت این بزرگوار پرداخته است.

مسلمانان در نماز نمی‌توانند بعد از حمد دو سوره را در کنار یکدگیر قرائت کنند، اما مطابق روایات متعددى، سوره ضحی و الم نشرح یک سوره بوده، لذا براى این‌که در هر رکعت بعد از سوره حمد باید یک سوره کامل خوانده شود این دو سوره را باید با هم خواند.

«وَالضُّحَى، سوگند به روشنایى روز»، خدای متعای این آیه را با سوگند و قسم یاد می‌کند، تا ذهن‌ها را آماده جوابی جدی و کوبنده کند، ضحی یک پدیده زمانی است که خداوند در آیه دوم ادامه می‌دهند «وَاللَّیْلِ إِذَا سَجَى، سوگند به شب چون آرام گیرد» خدای متعال شب را سکون و تسکین قرار داده و از آن برای صحبت کردن با بندگانش قسم یاده کرده است.

در آیه سوم این سوره خدای متعال می‌فرمایند «مَا وَدَّعَکَ رَبُّکَ وَمَا قَلَى، [که] پروردگارت تو را وانگذاشته و دشمن نداشته است» طبق بعضى از روایات وقتى پیامبر(ص) بر اثر تأخیر و انقطاع موقت وحى ناراحت بود، این سوره نازل شد و همچون باران رحمتى بر قلب پاک پیامبر(ص) نشست.

آیه چهارم سوره ضحی «وَلَلْآخِرَةُ خَیْرٌ لَّکَ مِنَ الْأُولَى، و قطعا آخرت براى تو از دنیا نیکوتر خواهد بود»، خدای متعال در این آیه شریفه به پیامبر(ص) بشارت می‌دهد که زندگی آخرت برای تو شایسته‌تر از دنیا خواهد بود و نام تو در کنار نام خدا تا ابدیت تاریخ جاودان و ماندگار است.

آیه پنج این سوره «وَلَسَوْفَ یُعْطِیکَ رَبُّکَ فَتَرْضَى، و بزودى پروردگارت تو را عطا خواهد داد تا خرسند گردى»

عموما نوعدوست‌تر و بشر دوست‌تر از پیامبران و ائمه(ع) کسی در دنیا قدم نگذاشته است، به همین جهت پیامبر(ص) برای دنیا و آخرت مردم دل می‌سوزاند، ایشان در زمان رحلت خود وقتی که عزرائیل برای گرفتن جان مبارکشان آمد فرمود: من از آینده امتم نگرانم، به همین جهت خداوند پیغام داد که توفیقی در آخرت به تو داده می‌شود که امتت مورد مغفرت قرار گیرد.

آیه هفتم سوره ضحی «وَوَجَدَکَ ضَالًّا فَهَدَى، و تو را سرگشته یافت پس هدایت کرد»، حضرت محمد(ص) از ابتدا به معارف الهی آشنا نبود اما توسط خداوند هدایت یافت.

در آیه هشتم این سوره «وَوَجَدَکَ عَائِلًا فَأَغْنَى، و تو را تنگدست‏ یافت و بى‏‌نیاز گردانید» بیان می‌‎شود، بی‌نیازی فقط مخصوص خداست که بنده فقیرش را غنی ساخته تا متکی به افکار شرک‌آلود نباشد.

آیه نهم سوره ضحی «فَأَمَّا الْیَتِیمَ فَلَا تَقْهَرْ، و اما [تو نیز به پاس نعمت ما] یتیم را میازار» علت اینکه از کلمه یتیم استفاده شده این است که خود حضرت در کودکی یتیم شد لذا به او گوشزد می‌شود تا فقراء را از خودش دور نکند و نسبت به آن‌ها مقهور و عبوس نباشد. 

آیه دهم این سوره «وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ، و گدا را مران» با توجه به اینکه خود پیامبر(ص) یتیم بوده و مورد رحمت خدای متعال قرار گرفت بنابراین نباید نسبت به فقرا بی‌اعتنا باشد و باید حاجت آن‌ها را برآورده کند.

انصاری ادامه داد: در آیه یازدهم این سوره نیز خدای متعال می‌فرماید: «وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّثْ، و از نعمت پروردگار خویش [با مردم] سخن گوى»  از آیه استنباط می‌شود هر وقت نعمتی عاید انسان شد، باید سپاس‌گزار باشد و آن را برای خود و دیگران بازگو کند تا از شکرش به در آید.